Telefoon: 0521 - 383519 / info@stichtingstruikrovers.nl
Holtes zoeken voor de boommarter
Edo van Uchelen boommarter 1 van 2

Holtes zoeken voor de boommarter

Stichting Struikrovers heeft zich aangesloten bij het boommarteronderzoek in het Drents Friese Wold, dat uitgevoerd wordt door Hans Kleef. De aanwezigheid van de boommarter is een goede maatstaf voor de kwaliteit van bosgebieden, het voorkeursbiotoop van deze soort. Hoe meer boommarters hoe gezonder het bos. In het Drents-Friese Wold leeft een kleine, zich jaarlijks voortplantende, groep boommarters (gemiddeld 6 volwassen exemplaren).

De boommarter leeft solitair binnen een territorium waarvan de grootte varieert van 50 tot ruim 500 ha afhankelijk van het geslacht, de fase in de voortplantingscyclus, het seizoen, het voedselaanbod en de aanwezigheid van rust- en nestplaatsen.

Boommarters zijn vooral ’s nachts actief, waarbij voedseltochten kunnen worden afgelegd van 10 km of meer. Overdag slapen ze op wisselende plaatsen, vele honderden meters uiteen. Deze leefwijze in een groot bosgebied maakt het erg lastig om een populatie te volgen. De truc is om in de zoogperiode de vrouwtjes op te zoeken.  Ze zijn dan gedurende langere tijd gebonden aan een vaste nestlocatie binnen het territorium, in de meeste gevallen oude nestholten van de zwarte en de groene specht.

Voor het monitoren van de populatie wordt hiervan gebruik gemaakt. De basis is dat we ervan uitgaan dat er een verband is tussen het aantal zich reproducerende vrouwtjes en de populatiegrootte.

 Het opsporen van boommarternesten en het tellen van de jongen in en rond het Drents-Friese Wold begon in 1993. Hans Kleef heeft hier monnikenwerk voor geleverd, door alle (!) bomen in het gebied te inspecteren op bruikbare holtes. Daardoor was het mogelijk om vanaf 1997 elk jaar een  jaarlijks en gebiedsdekkende inventarisatie uit te voeren.  Op die manier kon de populatiegrootte en het voortplantingssucces bepaald worden. En natuurlijk het belangrijkste: de effecten van houtoogst en beheersmaatregelen kunnen in kaart worden gebracht zodat het onderzoek aan de boommarter kan bijdragen aan het behoud van deze soort.

Edo van Uchelen boommarter 1 van 1

Gelukkig is er goed nieuws. De boommarterpopulatie zit in de lift. Vanaf eind jaren negentig tot aan 2015 is er een toename zichtbaar in het totaal aantal jongen dat ieder jaar in het gebied geboren werd. Het gebied met zich voortplantende moertjes (nesten) is flink uitgebreid met hoogtepunten in 2010 en 2015. Het totaal aantal jongen dat ieder jaar in het Drents-Friese Wold wordt geboren wordt niet alleen bepaald door het aantal nesten maar ook door de worpgrootte die fluctueert rond een lange termijn gemiddelde van 2,7 met een dieptepunt in 2013 en 2017.

 Zowel het aantal geboortes als wel de worpgrootte varieert behoorlijk van jaar tot jaar, afhankelijk van verschillende factoren waarbij de voedselsituatie in de periode voorafgaande aan de geboorte een belangrijke rol speelt. Uit onderzoek is gebleken dat er o.a. een duidelijk verband bestaat tussen de worpgrootte en de beschikbaarheid van bosmuizen in die periode. De bosmuis is een belangrijke voedselbron en bepalend voor de conditie van het boommartermoertje tijdens de dracht. Zo was 2010 een rijk bosmuizenjaar terwijl er in 2013 en in 2017 nauwelijks bosmuizen waren.

De toename van de boommarters in het Drents-Friese Wold is niet alleen het gevolg van de eigen aanwas maar ook van immigratie uit andere gebieden zoals door genetisch onderzoek werd vastgesteld. Het streven naar een meer natuurlijk bosbeheer kan hier aan ten grondslag liggen.

Ook buiten het Drentse Friese Wold komen boommarters voor. Hoe de boommarters het doen in Boschoord (in exploitatie door de Maatschappij van Weldadigheid) en de Vledderhof (natuurgebied van het Drentse Landschap) is niet bekend. Martijn Molema, Edo van Uchelen en Monique Steennis willen daar verandering in brengen. We zijn, in navolging en met ondersteuning van expert Hans Kleef, begonnen met inventarisatie van mogelijke nestholtes. 

Edo van Uchelen, met medewerking van Hans Kleef. 

 

Doe mee!

Das, otter, boommarter, steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel. In Nederland komen maar liefst zeven soorten marters voor! Helaas worden deze prachtige en intelligente dieren door veel mensen steeds vaker als lastige roofdieren beschouwd. Wil je ons helpen ze te beschermen? Geef je op en we informeren je over onze activiteiten.